Terapia Lasem: Część 3 - Sosna: Oddech, Oczyszczenie i Przestrzeń

Sosna to drzewo, które spotykamy w wielu lasach Polski – smukła, wiecznie zielona, pachnąca żywicą. Dla wielu to po prostu „drzewo z dzieciństwa”. Ale dla dawnych Słowian, dla terapeutów pracujących z naturą i dla przyrody – sosna ma znacznie głębsze znaczenie.

1. Sosna w wierzeniach i obyczajach dawnych Słowian

W kulturze ludowej i przedchrześcijańskich wierzeniach Słowian sosna miała silne powiązania z siłami ochronnymi i oczyszczającymi. Wierzono, że odstrasza złe duchy, chroni domostwa i pomaga duszom zmarłych w przejściu „na drugą stronę”. Gałązki sosny wkładano do trumien, palono podczas obrzędów oczyszczenia, zawieszano nad drzwiami dla ochrony.

Słowianie i sosna

Sosna była symbolem życia wiecznego, bo jako jedno z niewielu drzew zachowuje zielone igły przez cały rok. Często sadzono ją w miejscach granicznych – na miedzach, przy rozdrożach, na skraju lasu – jako strażniczkę między światami. Jej szum interpretowano jako głos duchów, z którymi warto było rozmawiać w samotności i ciszy.

2. Moc terapeutyczna w terapii lasem

W praktyce Shinrin-yoku (kąpieli leśnych) i europejskich nurtach terapii lasem, sosna jest drzewem, które działa przede wszystkim oczyszczająco i rozluźniająco.

Jej olejki eteryczne (głównie alfa-pinen i limonen) mają udokumentowane działanie:

• przeciwbakteryjne i przeciwzapalne,

• rozszerzające drogi oddechowe,

• redukujące napięcie psychiczne.

Już kilkanaście minut spaceru po sosnowym borze wpływa na obniżenie poziomu kortyzolu (hormonu stresu) i poprawę nastroju. Sosna zaprasza do głębszego oddechu – dosłownie i w przenośni. Jej obecność pomaga wrócić do ciała i do tego, co tu i teraz.

Dla osób z objawami przebodźcowania, napięć somatycznych i chronicznego stresu, kontakt z sosną może być jak wdech po długim zatrzymaniu oddechu.

3. Znaczenie sosny w ekosystemie

Sosna zwyczajna (Pinus sylvestris) to jedno z najważniejszych drzew lasotwórczych w Polsce. Tworzy lekkie i przewiewne bory, w których światło dociera do niższych warstw lasu, pozwalając rozwijać się jagodom, mchom i paprociom. To właśnie w takich lasach łatwo znaleźć miejsca do odpoczynku, medytacji czy kontemplacji.

Dla wielu gatunków ptaków, owadów i ssaków sosna to:

• miejsce schronienia i gniazdowania (np. dla dzięciołów, sikorek, sójek),

• źródło pożywienia (nasiona sosny są pokarmem m.in. dla krzyżodziobów i wiewiórek),

• przestrzeń migracyjna – jej pnie są „drogami” dla wielu owadów i zwierząt.

Jej system korzeniowy przeciwdziała erozji gleby, a odporność na suszę i mróz sprawia, że doskonale radzi sobie w trudnych warunkach – ucząc nas elastyczności i odporności.

4. Praktyki i ćwiczenia z sosną – jak korzystać z jej obecności?

Jeśli chcesz włączyć sosnę do swojej praktyki terapii lasem, wypróbuj kilka prostych, ale głębokich aktywności:

🌬️ Ćwiczenie oddechowe „Oddycham z sosną”

Usiądź pod sosną lub oprzyj się o jej pień. Zamknij oczy. Wdychaj powietrze nosem powoli, skupiając się na zapachu lasu. Wydychaj przez usta. Wyobraź sobie, że z każdym oddechem oczyszczasz się z napięć.

🪶 Spacer ciszy przez sosnowy bór

Idź powoli, bez rozmów, w pełnym skupieniu. Wsłuchaj się w szum igieł, poczuj pod stopami igliwie, obserwuj światło między pniami. Spaceruj tak przez 20–30 minut, bez celu.

🧘 Medytacja „Przestrzeń jak sosna”

Wyobraź sobie swoją uwagę jak koronę sosny – przepuszczającą myśli i światło, ale nie zatrzymującą ich. Pozwól wszystkiemu przychodzić i odchodzić, tak jak igły opadające z drzew.

🖐️ Ćwiczenie dotykowe

Dotknij kory, poczuj jej chropowatość. Poszukaj żywicy – jej zapach może być silnym nośnikiem wspomnień i emocji. To kontakt z materią drzewa – ziemski, cielesny, zakorzeniający.

Podsumowanie

Sosna to drzewo oczyszczenia, lekkości i powrotu do oddechu.W wierzeniach – chroniła i łączyła światy.W terapii – uspokaja i przywraca równowagę.W ekosystemie – tworzy przestrzeń życia i światła.

Jeśli czujesz napięcie, zmęczenie lub przebodźcowanie – poszukaj sosny. Usiądź pod nią. Wdychaj. Ona wie, jak być. Ty też możesz się tego nauczyć.